U st\u00f3p Wawelu, pod czujnym, acz \u0142agodnym, okiem JM Rektora AGH, na przek\u00f3r zawieruchom dziejowym i zmianom ustrojowym, ju\u017c od ponad 35 lat dzia\u0142a Akademicki Klub Turystyki Kajakowej AGH \u201cBystrze\u201d. Klub zrzeszaj\u0105cy urocze dziewcz\u0119ta i ch\u0142opc\u00f3w ros\u0142ych jak Sosna z wielu krakowskich uczelni i nie tylko (wiele os\u00f3b po uko\u0144czeniu studi\u00f3w nadal czynnie uczestniczy w \u017cyciu klubowym).<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku lat 70-tych grupa zapale\u0144c\u00f3w wierz\u0105c, \u017ce jak zechce to pokona wszelkie przeciwno\u015bci, za\u0142o\u017cy\u0142a sekcj\u0119 kajakow\u0105 na Akademii G\u00f3rniczo \u2013 Hutniczej w Krakowie. Inicjatorem powstania sekcji (kt\u00f3ra zosta\u0142a przekszta\u0142cona w 1972 roku w dzia\u0142aj\u0105cy pod egid\u0105 Zrzeszenia Student\u00f3w Polskich: Akademicki Klub Turystyki Kajakowej \u201eBYSTRZE\u201d) by\u0142 Marek Gruszczy\u0144ski. Wyznaczaj\u0105c sobie pozornie niemo\u017cliwe w tamtym czasie do realizacji cele, doprowadzi\u0142 do bardzo du\u017cego rozwoju Klubu. \u201eBystrze\u201d uzyska\u0142o du\u017cy autorytet w \u015brodowisku studenckim i szerzej \u2013 kajakowym w Polsce. Nast\u0119pne pokolenia Bystrzak\u00f3w rozszerzy\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 Klubu na ca\u0142y \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 le\u017c\u0105ca u pocz\u0105tk\u00f3w klubu sekcja kajakowa (uznana za protoplast\u0119 Bystrza) powsta\u0142a na Wydziale Elektrycznym AGH, dzia\u0142a\u0142a pocz\u0105tkowo w oparciu o baz\u0119 sprz\u0119tow\u0105 i przy wsparciu krakowskiego AZS. Cz\u0142onkowie i dzia\u0142acze tego zwi\u0105zku weszli p\u00f3\u017aniej w sk\u0142ad Klubu, a tak\u017ce zarz\u0105du. Z sekcji kajakowej AZS wywodzili si\u0119 m.in. Wies\u0142aw Wszo\u0142ek, Piotr Chmieli\u0144ski i J\u00f3zef \u0141ab\u0119d\u017a.<\/p>\n\n\n\n
W 1971 roku w ramach Sekcji Kajakowej zorganizowano dwa sp\u0142ywy letnie na Drawie i kurs na Przodownika Turystyki Kajakowej PTTK . Rok 1972 to udzia\u0142 w kilku sp\u0142ywach wiosennych i organizacja sp\u0142yw\u00f3w letnich. W jesieni 1972 roku funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego sekcji, przekszta\u0142conej w Klub obj\u0105\u0142 Marek Gruszczy\u0144ski .<\/p>\n\n\n\n
Wszystkie istotne dla tworzenia podstaw dzia\u0142alno\u015bci klubu elementy takie jak zasady organizacyjne, statut, nazwa i szereg element\u00f3w programu by\u0142o wprowadzone b\u0105d\u017a zainicjowane przez \u201eDzikiego\u201d, bo taki przydomek otrzyma\u0142 ze wzgl\u0119du na niespo\u017cyt\u0105 energi\u0119 i pomys\u0142y Marek Gruszczy\u0144ski . On to w jesieni 1972 roku wymy\u015bli\u0142 nazw\u0119 Klubu i doprowadzi\u0142 do formalnego powstania Akademickiego Klubu Turystyki Kajakowej \u201cBYSTRZE\u201d. W stworzenie Klubu jako spo\u0142eczno\u015bci olbrzymi wk\u0142ad mia\u0142 Piotr Chrupczalski ( pseudonim \u201eKarol\u201d)- prezes Bystrza przez 3 kadencje ( w latach 1973-76). On zarazi\u0142 Bystrzak\u00f3w u\u0142a\u0144sk\u0105 za\u015bpiewk\u0105 ,,Barwny ich str\u00f3j\u201d kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 nieoficjalnym, funkcjonuj\u0105cym do dzisiaj hymnem Bystrza. Tw\u00f3rc\u0105 pierwszego graficznego zapisu Bystrza by\u0142 skarbnik Klubu kol. Marek \u017burek.<\/p>\n\n\n\n
Dokumenty z pocz\u0105tk\u00f3w Klubu, r\u00f3wnie\u017c nie oddadz\u0105 wk\u0142adu w powstawanie \u201cBystrza\u201d Piotra Chmieli\u0144skiego. Z uwagi na wi\u0119ksze zaanga\u017cowanie w krakowskim AZS, pocz\u0105tkowo formalnie w Bystrzu by\u0142 tylko pe\u0142nomocnikiem zarz\u0105du ds. transportu, a p\u00f3\u017aniej cz\u0142onkiem Zarz\u0105du d\/s transportu. Jego odpowiedzialno\u015b\u0107 i talenty negocjacyjno-organizacyjne powodowa\u0142y, \u017ce nie by\u0142o problem\u00f3w z transportem, cho\u0107 czasami organizowali\u015bmy r\u00f3wnolegle dwa sp\u0142ywy.<\/p>\n\n\n\n
Lata 70-te to ci\u0105g\u0142y rozw\u00f3j Klubu, pozyskanie w\u0142asnego sprz\u0119tu ( cz\u0142onkowie Klubu wykonali go przed Mi\u0119dzynarodowym Sp\u0142ywem Kajakowym na Dunajcu w 1973 roku w\u0142asnor\u0119cznie w wytw\u00f3rni sprz\u0119tu p\u0142ywaj\u0105cego w Chojnicach), organizacja coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci sp\u0142yw\u00f3w ( w tym najliczniejszego sp\u0142ywu dla klub\u00f3w studenckich \u2013 \u201cPOWITANIE WIOSNY\u201d na Nidzie dla ok. 500 uczestnik\u00f3w, gdzie komandorem by\u0142 Jerzy Majcherczyk), liczne sp\u0142ywy eksploracyjne po rzekach g\u00f3rskich po\u0142udniowej Polski, sp\u0142ywy wakacyjne w ramach \u201cAkcji Lato\u201d dla Biura Turystyki Studenckiej \u201cALMATUR\u201d, coroczny udzia\u0142 ( z sukcesami) w MSKnD, udzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w Klubu w pracach Komisji Turystyki Polskiego Zwi\u0105zku Kajakowego.<\/p>\n\n\n\n
W 1976 roku Bystrze zorganizowa\u0142o wypraw\u0119 do Jugos\u0142awii. Nie by\u0142a to \u0142atwa sprawa, jak mog\u0142o by si\u0119 wydawa\u0107. Najwi\u0119kszym problemem nie by\u0142o zebranie pieni\u0119dzy i za\u0142atwienie urlopu, ale zrobienie od podstaw ca\u0142ego niezb\u0119dnego wyposa\u017cenia \u2013 od kajak\u00f3w pocz\u0105wszy, przez sprz\u0119t ratunkowy, na przyczepie do transportu tych\u017ce ko\u0144cz\u0105c. Ogromnym wyzwaniem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c za\u0142atwienie formalno\u015bci pozwalaj\u0105cych 20 osobom na wyjazd z kraju. Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107 nie by\u0142y to przeszkody nie do pokonania.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwszej udanej wyprawie, ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej, w ramach kontynuacji, odby\u0142 si\u0119 wyjazd na rzeki g\u00f3rskie P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego \u201cCanoe \u2013 Slap\u201977\u201d. Po takim starcie nie mo\u017cna by\u0142o osi\u0105\u015b\u0107 na laurach, wi\u0119c kajakarze z \u201cBystrza\u201d porwali si\u0119 z motyk\u0105 na s\u0142o\u0144ce wpadaj\u0105c na pomys\u0142 zorganizowania wyprawy do Ameryki Po\u0142udniowej. Wykazuj\u0105c pewne nie\u015bcis\u0142o\u015bci w przys\u0142owiu \u201cGdzie diabe\u0142 nie mo\u017ce tam\u2026 bab\u0119\u2026 po\u015ble\u201d, 14.06.1979 r. pierwsi \u201cBystrzacy\u201d postawili swoje stopy na p\u0142ycie meksyka\u0144skiego lotniska. Tak zacz\u0119\u0142a si\u0119 jedna z najwa\u017cniejszych wypraw kajakowych \u015bwiata \u2013 \u201cCanoandes \u201979\u201d. W czasie trzyletniej wyprawy przep\u0142yn\u0119li 33 rzeki, w tym 13 po raz pierwszy, pokonuj\u0105c tras\u0119 od Ameryki \u0141aci\u0144skiej do Ziemi Ognistej. W maju 1981 roku wpisali si\u0119 na zawsze do anna\u0142\u00f3w historii \u015bwiatowego kajakarstwa, pokonuj\u0105c najg\u0142\u0119bszy kanion \u015bwiata Colca w Peru. Osi\u0105gni\u0119cie to zosta\u0142o umieszczone w Ksi\u0119dze Rekord\u00f3w Guinessa (zdj\u0119cie z Kanionu znalaz\u0142o si\u0119 na jej ok\u0142adce) i jest obecnie zaliczane w Stanach Zjednoczonych do 10 najwa\u017cniejszych wypraw kajakowych wszechczas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce uczestnicy wyprawy osi\u0105gn\u0119li ju\u017c wi\u0119cej ni\u017c przypada na 100 przeci\u0119tnych mieszka\u0144c\u00f3w naszego globu, nie min\u0119\u0142o wiele czasu, a zaanga\u017cowali si\u0119 w nast\u0119pn\u0105 ekspedycj\u0119. Jesieni\u0105 1985 roku wyruszy\u0142a wyprawa \u201cAmazon Espedition\u201d, maj\u0105ca na celu pierwsze w historii przep\u0142yni\u0119cie ca\u0142ej Amazonki. Po siedmiu miesi\u0105cach ekipa, dotar\u0142a do uj\u015bcia rzeki. Uda\u0142o si\u0119 to czterem osobom, w tym dw\u00f3m Polakom Zbigniewowi Bzdakowi (fotograf) i Piotrowi Chmieli\u0144skiemu \u2013 jedynemu, kt\u00f3ry pokona\u0142 ca\u0142\u0105 tras\u0119 w kajaku, uzyskuj\u0105c tym drugi Rekord Guinessa. Jego wyczyn zosta\u0142 opisany przez najwi\u0119ksze pisma \u015bwiata (New York Times zaliczy\u0142 go do 20 najwa\u017cniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107 z zakresu eksploracji XX wieku), a jego nazwisko jest wymieniane obok Edmunda Hilarego, czy Neila Armstronga. Ca\u0142a wyprawa zosta\u0142a opisana przez jej uczestnika Joe Kane\u2019a w ksi\u0105\u017cce \u201cRunning the Amazon\u201d, kt\u00f3ra zosta\u0142a dotychczas przet\u0142umaczona na 11 j\u0119zyk\u00f3w, a w Polsce, pod tytu\u0142em \u201cZ nurtem Amazonki\u201d, mia\u0142a ju\u017c dwa wydania. Koledzy, kt\u00f3rzy odnie\u015bli ogromne osi\u0105gni\u0119cia podczas wyprawy \u201cCanoandes\u201d nadal utrzymuj\u0105 kontakt z pozosta\u0142ymi klubowiczami \u201cBystrza\u201d, s\u0142u\u017c\u0105c rad\u0105 i pomoc\u0105. Podzi\u0119kowania nale\u017c\u0105 si\u0119 zw\u0142aszcza Piotrowi Chmieli\u0144skiemu, kt\u00f3ry z wielkim zaanga\u017cowaniem pomaga Klubowi w trudnych sytuacjach.<\/p>\n\n\n\n
Opisane wy\u017cej wyprawy, cho\u0107 mog\u0142yby dzia\u0142a\u0107 onie\u015bmielaj\u0105co, nie pozbawi\u0142y \u201cBystrzak\u00f3w\u201d zapa\u0142u, a wr\u0119cz sta\u0142y si\u0119 dowodem, \u017ce warto wysoko stawia\u0107 poprzeczk\u0119. W kolejnych latach kajakarze z krakowskiego Klubu odwiedzili niemal wszystkie kontynenty, dokonuj\u0105c wyczyn\u00f3w prawie tak spektakularnych jak \u201cCanoandes\u201d. W 1982 roku mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w Mongolii uczestnik\u00f3w, niestety z powodu trudnej sytuacji politycznej, pieszej wyprawy \u201cOrchon \u2013 Go\u0142\u201d, dwa lata p\u00f3\u017aniej, ju\u017c na wodzie, w Maroku. Nast\u0119pnie zdobycie kilku bardzo trudnych himalajskich rzek w Pakistanie \u2013 wyprawa \u201cHimalaya \u201986\u201d, 100 kilometr\u00f3w rzeka Rukarar\u0105 (uznawan\u0105 za \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 Nilu) w Rwandzie \u2013 \u201cDo \u017ar\u00f3de\u0142 Nilu \u201993\u201d. Kajakarze z Bystrza p\u0142ywali tak\u017ce w Australii w 1990 roku i na Colorado w roku 1994. W 2002 roku \u201cBystrze\u201d zorganizowa\u0142o w wypraw\u0119 do kanionu Colca (w 20 \u2013 lecie jego pierwszego przep\u0142yni\u0119cia), a rok p\u00f3\u017aniej Cz\u0142onkowie Klubu brali udzia\u0142 w wyprawie \u201cHimalayak\u201d. Mo\u017cna z tego wywnioskowa\u0107, \u017ce cho\u0107 \u017cadnemu z filozof\u00f3w nie uda\u0142o si\u0119 stwierdzi\u0107 ile diab\u0142\u00f3w zmie\u015bci si\u0119 na \u0142epku od szpilki, nie trudno zgadn\u0105\u0107, \u017ce kiedy ju\u017c jaki\u015b tam wlezie, to przywita go \u201cBystrzak\u201d z kajakiem.<\/p>\n\n\n\n
Poniewa\u017c mimo wszystko nie da si\u0119 jednak sp\u0119dza\u0107 ca\u0142ego czasu na wyprawach (cho\u0107by dlatego, \u017ce trzeba je przygotowa\u0107), wi\u0119c Klub ca\u0142y czas t\u0119tni \u017cyciem. Co prawda nie trzeba ju\u017c si\u0119 zbiera\u0107 na klejenie \u201cszklak\u00f3w\u201d, ale pow\u00f3d do spotkania zawsze si\u0119 znajdzie. \u201cBystrze\u201d jest jak odw\u00f3j \u2013 jak ju\u017c kto\u015b tam wpadnie, \u0142atwo si\u0119 nie wydostanie. Przez ca\u0142y rok, dwa razy w tygodniu odbywaj\u0105 si\u0119 spotkania klubowe, imprezy, mniej lub bardziej, okoliczno\u015bciowe trudno zliczy\u0107. Klubowicze sp\u0119dzaj\u0105 razem Sylwestra, przybywaj\u0105 licznie na spotkania op\u0142atkowe, \u015bwi\u0119tuj\u0105 razem imieniny i urodziny \u2013 oczywi\u015bcie g\u0142\u00f3wnie w sezonie zimowym, bo wtedy mocz\u0105 si\u0119 z kajakiem g\u0142\u00f3wnie na basenie, ale kiedy tylko zrobi si\u0119 cieplej, korzystaj\u0105 z ka\u017cdej okazji do p\u0142ywania. Tor kajakowy jest przez ca\u0142y rok, ale woda na Bia\u0142ce nie zawsze, wi\u0119c wystarczy tylko jeden samoch\u00f3d i ju\u017c mo\u017cna \u201cwyskoczy\u0107\u201d po zaj\u0119ciach, czy pracy, \u017ceby sobie sp\u0142yn\u0105\u0107 z Jurgowa do Czarnej G\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdego roku odbywaj\u0105 si\u0119 sp\u0142ywy, kt\u00f3re zosta\u0142y na sta\u0142e wpisane do klubowego \u201crozk\u0142adu jazdy\u201d. W drugi dzie\u0144 \u015bwi\u0105t Wielkanocy, czyli Lany Poniedzia\u0142ek, odbywa si\u0119 sp\u0142yw \u201cNa Leja\u201d, trasa jest, podobnie jak te \u015bwi\u0119ta, ruchoma, i ze wzgl\u0119d\u00f3w pogodowych lub technicznych prowadzi Dunajcem lub Bia\u0142k\u0105, zdarzy\u0142a si\u0119 nawet eksploracja przep\u0142ywaj\u0105cej przez Krak\u00f3w rzeki Rudawy.<\/p>\n\n\n\n
Kilka sp\u0142yw\u00f3w jest od lat wpisanych do kalendarza imprez PZKaj. S\u0105 to Otwarte Akademickie Mistrzostwa Polski w Kajakarstwie G\u00f3rskim odbywaj\u0105ce si\u0119 w kwietniu na rzece Kamiennej w okolicach Szklarskiej Por\u0119by, organizowana pod koniec maja \u201cWiosna Radosna\u201d czyli sp\u0142yw Dunajcem przez Prze\u0142om do toru na Wietrznicach i czerwcowe zawody o Puchar Prezesa na rzece Bia\u0142ce. Na sp\u0142ywy przybywa wielu Starych (sta\u017cem, nie wiekiem, oczywi\u015bcie) Klubowicz\u00f3w i mo\u017cna przy tej okazji zaobserwowa\u0107 bardzo wa\u017cn\u0105 spo\u0142eczn\u0105 rol\u0119 Klubu \u2013 wielu z nich przywozi ze sob\u0105 swoich ma\u0142\u017conk\u00f3w (cz\u0119sto poznanych w\u0142a\u015bnie w \u201cBystrzu\u201d), dzieci, psy, a nawet koty.<\/p>\n\n\n\n
Nowe kadry szkol\u0105 si\u0119 podczas organizowanego przez Klub co rok kursu kajakarstwa g\u00f3rskiego i nizinnego, w czasie kt\u00f3rego uczestnicz\u0105 w zaj\u0119ciach na basenie, wyk\u0142adach i czterech sp\u0142ywach kajakowych (m.in. Prze\u0142omem Dunajca i Bia\u0142k\u0105), a po zaliczeniu tzw. Drawy Szkoleniowej i zdaniu egzamin\u00f3w maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia stopnia Przewodnika Turystyki Kajakowej. Kolejne etapy wtajemniczenia to tygodniowy ob\u00f3z szkoleniowy na Bia\u0142ce w okolicach Jurgowa, wiosenny wyjazd szkoleniowy na g\u00f3rskie rzeki Czech i, w czasie wakacji, p\u0142ywanie po rzekach alpejskich.<\/p>\n\n\n\n
\u201cBystrze\u201d posiada kadr\u0119 instruktorsk\u0105 z uprawnieniami PTTK, PZKaj i stopniem Instruktora Rekreacji Ruchowej w specjalno\u015bci kajakarstwo. Dzi\u0119ki du\u017cemu zapleczu sprz\u0119towemu, Klub organizuje tak\u017ce sp\u0142ywy nizinne, m.in. prowadzone w ramach Akcji Lato dwutygodniowe wakacyjne sp\u0142ywy kajakowe, w kt\u00f3rych mo\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 ka\u017cdy.<\/p>\n\n\n\n
Jak mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107 to nadal nie jest koniec, istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce nie doczekaj\u0105 go nawet nasze wnuki. Chyba tylko jaka\u015b du\u017ca asteroida, albo inny, r\u00f3wnie spektakularny wypadek, m\u00f3g\u0142by powstrzyma\u0107 \u201cBystrzak\u00f3w\u201d przed dalszym dzia\u0142aniem<\/p>\n\n\n\n
[Opracowa\u0142a Katarzyna Wo\u0142ek i Piotr Chrupczalski]<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Historia AKTK \u201cBystrze\u201d liczy sobie ponad 50 lat! U st\u00f3p Wawelu, pod czujnym, acz \u0142agodnym, okiem JM Rektora AGH, na przek\u00f3r zawieruchom dziejowym i zmianom ustrojowym, ju\u017c od ponad 35 lat dzia\u0142a Akademicki Klub Turystyki Kajakowej AGH \u201cBystrze\u201d. Klub zrzeszaj\u0105cy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":39,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-136","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137,"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/136\/revisions\/137"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bystrze.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}